Шымкент қаласының білім саласындағы 2026 жылдың алғашқы жартыжылдығындағы тексерулер
Білім беру саласындағы сапаны бақылау – ұрпақ болашағының және ұлттық дамудың басты кепілі. Осы орайда, Шымкент қаласының білім саласында сапаны қамтамасыз ету департаменті 2026 жылғы бірінші жартыжылдығындағы қызметі туралы ресми есебін жариялады.
Мемлекеттік аттестаттау: балабақшалардағы басты мәселелер мен заң бұзушылықтар
2026 жылғы бірінші жартыжылдығында қала аумағындағы барлығы 34 балабақшада мемлекеттік аттестаттау жұмыстары жүргізілді. Бұл мекемелердің ішінде 3-еуі мемлекеттік балабақша болса, 31-і жекеменшік ұйым болып табылады. Бақылау шараларының нәтижесінде барлық білім беру ұйымына Департамент тарапынан тиісті әдістемелік ұсыным жасалды.
Дегенмен, аттестаттаудан сүрінген мекемелер де тіркелді. Атап айтқанда, 2026 жылғы қаңтар айында 9 балабақша (оның ішінде 3 мемлекеттік және 6 жекеменшік мекеме) мемлекеттік аттестаттаудан өтпей қалды. Сонымен қатар, 2026 жылғы маусым айында 25 жекеменшік балабақшада мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттары бойынша сәйкессіздіктер анықталды. Қазіргі уақытта бұл нысандарда бару арқылы мемлекеттік аттестаттау жұмыстары одан әрі жүргізілуде.
Департамент тексеруі барысында мынадай негізгі бұзушылықтар анықталды:
- Жұмыс оқу жоспарларының үлгілік оқу жоспарларына және жалпыға міндетті стандарттардың талаптарына мүлдем сәйкес келмеуі.
- Тәрбиеленушілердің жеке даму карталарының бастапқы, аралық, қорытынды бақылау нәтижелері бойынша дамыту және түзету іс-шараларының талаптарға сәйкес жасалмауы.
- Мектеп жасына дейінгі, яғни егде жастағы тәрбиеленушілердің жеке даму жоспарларының (карталарының) болмауы.
- Тәрбиеленушілердің даму мониторингінің жүргізілмеуі.
Жоспардан тыс тексерулер және лицензиядан уақытша айыру
Есепті кезеңде, нақтырақ айтсақ 2026 жылғы бірінші жартыжылдығында 18 білім беру ұйымында жоспардан тыс тексеру жүргізілді. Олардың қатарында 5 балабақша, 10 мектеп, 1 колледж және 2 білім басқармасы бар. Бұл 18 тексерудің 9-ы жеке тұлғалардан түскен арыз-шағымдар бойынша жүргізілсе, қалған 9-ы мемлекеттік органдардан келген хаттар негізінде ұйымдастырылған.
Нәтижесінде барлық 18 білім беру ұйымында түрлі құқық бұзушылықтар анықталды. Жоспардан тыс тексерулердің қорытындысы бойынша 7 мектептің (3 мемлекеттік, 4 жекеменшік) және 1 жекеменшік колледждің лицензиясының қолданылуы 1 ай мерзімге уақытша тоқтатылды. Мекемелерге анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқама берілді. Жалпы есеппен 1 лауазымды тұлғаға және 12 заңды тұлғаға 190 АЕК, яғни 821 750 теңге көлемінде әкімшілік айыппұл салынды.
Оның ішінде, 2026 жылғы І-тоқсанда 8 білім беру ұйымында (1 балабақша, 6 мектеп, 1 колледж) тексеру жүргізіліп, барлығында бұзушылықтар табылды. Бұл тексерулердің 2-і жеке тұлғалардан, 6-ы мемлекеттік органдардан келген хаттарға негізделді. Нәтижесінде 3 мектептің (2 мемлекеттік, 1 жекеменшік) және 1 жекеменшік колледждің лицензиясы 1 айға тоқтатылып, жалпы 70 АЕК (302 750 теңге) көлемінде айыппұл салынды. 7 білім беру ұйымына бұзушылықтарды жою туралы нұсқама берілді.
Ал 2026 жылғы ІІ-тоқсанда 10 білім беру ұйымы (4 балабақша, 4 мектеп, 2 білім басқармасы) тексерілді. Мұнда 10 тексерудің 7-і жеке тұлғалардың шағымымен, 3-і мемлекеттік органдардың хаттарымен жүргізілді. Тағы да барлық 10 ұйымда құқық бұзушылықтар табылды (4 жекеменшік балабақша, 1 мемлекеттік және 3 жекеменшік мектеп, 2 Білім басқармасы). Қорытындысында 4 мектептің (1 мемлекеттік, 3 жекеменшік) лицензиясы 1 айға тоқтатылды. Анықталған бұзушылықтарды жою туралы нұсқама беріліп, 8 заңды тұлғаға 120 АЕК (519 000 теңге) айыппұл салынды.
Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау барысы
Азаматтардың шағымдарымен сапалы жұмыс істеу – Департамент қызметінің басты бағыттарының бірі. 2026 жылғы бірінші жартыжылдығында e-otinish порталы арқылы Департаментке 373 арыз-шағым тіркелген. Департаменттің құзыретіне кірмейтін мәселелер бойынша 205 өтініш басқа құзырлы мемлекеттік органдарға жолданды. Ал 165 жеке тұлғалардан келген өтініштерге тиісті жауап берілді. Нақтырақ айтсақ, 78 жағдайда әкімшілік акт қабылданды, 16 авторға жауап берілді, 31 іс тоқтатылды (ӘРПК 89; 70-баптарына сәйкес), 1 өтініш назарға алынды, ал басқасы 33 өтінішті құрады. Қазіргі уақытта 9 арыз қаралу үстінде.
Тек 2026 жылғы 2-тоқсанды алып қарасақ, е-otinish порталы арқылы 208 арыз-шағым тіркелді. Оның 116-сы басқа органдарға жолданып, 94 өтінішке жауап берілген (41 әкімшілік акт, 12 жауап, 14 тоқтатылды, 1 назарға алынды, 23 басқасы). Мұнда да 9 арыз қаралуда.
Әкімшілік құқық бұзушылықтар: ата-аналар мен мекемелер жауапкершілігі
Департамент 2026 жылғы бірінші жартыжылдығында барлығы 118 әкімшілік құқық бұзушылық бойынша әкімшілік істер жүргізді. Оның ішінде заңды тұлғаларға қатысты – 16 іс, ал жеке тұлғаларға қатысты – 102 іс тіркелген.
Заңды тұлғаларға қатысты 16 әкімшілік істің 5-еуі балабақшаларға (1 мемлекеттік, 4 жекеменшік), 10-ы мектептерге (3 мемлекеттік, 7 жекеменшік) және 1-еуі жекеменшік колледжге тиесілі.
Жеке тұлғаларға қатысты жүргізілген 102 әкімшілік іс тікелей ата-аналарға қатысты болды. Олардың 44-іне ескерту жасалса, 58-іне айыппұл салынды. Ата-аналардың жауапқа тартылуының негізгі себептері – оқушылардың міндетті мектеп формасын сақтамауы (98 жағдай) және сабаққа қатыспауы (4 жағдай).
Осы 118 әкімшілік құқық бұзушылық бойынша жалпы 470 АЕК, яғни 2 032 750 теңге көлемінде айыппұл өндірілді. Бұл айыппұлдар 2 лауазымды тұлғаға, 14 заңды тұлғаға және 96 жеке тұлғаға салынды.
І тоқсанда 97 әкімшілік іс (7 заңды тұлға, 90 жеке тұлға) жүргізілді. Заңды тұлғаларға 1 мемлекеттік балабақша, 5 мектеп (2 мемлекеттік, 3 жекеменшік) және 1 жекеменшік колледж кіреді. Жеке тұлғаларға қатысты 90 іс қозғалып, 38 ескерту беріліп, 52 айыппұл салынды (86-сы мектеп формасын сақтамағаны үшін, 4-еуі сабаққа қатыспағаны үшін). Бұл кезеңде жалпы 320 АЕК (1 384 000 теңге) айыппұл салынды.
ІІ тоқсанда Департамент 21 әкімшілік іс жүргізді (9 заңды тұлғаға, 12 жеке тұлғаға). Заңды тұлғалар қатарында 4 жекеменшік балабақша, 5 мектеп (1 мемлекеттік, 4 жекеменшік) бар. Жеке тұлғаларға қатысты 12 іс қозғалып, 6 ескерту және 6 айыппұл салынған (барлығы мектеп формасын сақтамағаны үшін). ІІ тоқсанда 4 мектептің лицензиясы 1 айға тоқтатылып, 1 жекеменшік мектептің құжаттары сотпен қарау үшін жолданған. Жалпы 150 АЕК (648 750 теңге) айыппұл салынды.

Профилактикалық бақылау және ауқымды мониторинг шаралары
Заң бұзушылықтардың алдын алу мақсатында 2026 жылғы бірінші жартыжылдығында бару арқылы 5 білім беру ұйымында (3 балабақша, 2 мектеп) профилактикалық бақылау жұмыстары жүргізілді. Анықталған кемшіліктер бойынша тиісті нұсқама берілді. Бұл жұмыстар І-тоқсанда жүргізілсе, ІІ-тоқсанда профилактикалық бақылау жұмыстарына тізім енгізілмеген.
Департамент мамандары бірнеше бағыттағы мониторингтерге қатысты. 2026 жылғы 03-13 ақпан аралығында Шымкент қаласындағы 12 келешек мектебінің білім беру қызметіне көшпелі мониторинг жүргізілді. Оған қала бойынша Бала құқықтары жөніндегі өңірлік уәкілі және «Өрлеу» Ұлттық орталығы» АҚ филиалының қызметкерлері де атсалысты. Мониторинг алты негізгі бағытты қамтыды: кадр құрамы, мектепішілік бақылау, педагогтердің біліктілігін арттыру курстары, «Адал Азамат» бағдарламасының орындалуы, кітап қоры және мектептің санитарлық жағдайы.
Одан бөлек, 2026 жылғы 08-22 маусым аралығында мектептердің жаңа оқу жылына дайындық барысына мониторингтің І-кезеңі жүргізіліп, оған 162 мектеп қамтылды. Сонымен қатар, 22 маусым мен 06 шілде аралығында 40 мектепте мектепішілік бақылау жұмыстарына мониторинг жүргізілуде. Барлық мониторинг қорытындылары бойынша Шымкент қаласының әкімдігіне және білім басқармасына тиісті жұмыстарды жүргізу үшін хаттар жолданды.
Ақпараттық-түсіндірме жұмыстары және халықпен кері байланыс
Халықты ақпараттандыру үшін Департамент тарапынан Facebook әлеуметтік желісінде «Dokso-Shymkent Departamenti», «Dokso Shymkent» және Instagram желісінде «Doksoshymkent» атауымен парақшалар ашылған. Мұнда білім саласындағы ең өзекті ақпараттар, атқарылған жұмыстар мен түсіндірме материалдары уақытылы екі тілде жарияланып отырады.
Білім беру ұйымдарындағы сұрақтар бойынша түсіндірме жұмыстары арнайы брифинг, семинар-кеңес, БАҚ және телеарналарда сұхбат арқылы жүргізілді. Сонымен бірге, заңнама нормаларын түсіндіру мақсатында ZOOM платформасы арқылы білім беру ұйымдарының басшыларымен семинарлар (құқықтық жалпы оқыту) өткізілді. Бұл семинарларда білім беру ұйымдарында аттестаттауды өткізу, профилактикалық бақылау және қауіпсіздікті қамтамасыз ету мәселелері талқыланды.
Біз аттестаттау талаптарына сай келетін сайт жасаумен айналысамыз.
Бонус ретінде аттестауға қажет барлық құжаттар тізімін анықтап онлайн дискке(Google Drive, Яндекс Диск т.т.) жүктеп береміз.
Біздің телефон(WhatsApp): +7 776 547 1639
