Мектепке дейінгі білім беру – баланың тұлға ретінде қалыптасуының іргетасы. Заманауи талаптарға сай болу үшін әрбір балабақша тек сыртқы тексерістерге ғана емес, ішкі сапаны бақылауға да баса назар аударуы тиіс. Бұл ретте балабақшада өзін-өзі бағалауды жүргізу – білім беру үдерісін жетілдірудің ең тиімді құралы болып табылады.
Өзін-өзі бағалау дегеніміз не және ол не үшін қажет?
Балабақшадағы өзін-өзі бағалау – бұл мекеменің өз қызметін, педагогикалық үдерістің сапасын, материалдық-техникалық базасын және кадрлық әлеуетін жан-жақты, объективті түрде талдау процесі. Бұл жазалау құралы емес, керісінше, даму нүктелерін анықтауға арналған «айна».
Өзін-өзі бағалаудың негізгі мақсаттары:
- Нақты жағдайды анықтау: Балабақшаның қазіргі даму деңгейі қандай?
- Кемшіліктерді табу: Қай салаларда ақсау бар, нені жақсарту керек?
- Даму жоспарын құру: Анықталған мәселелерді шешу үшін нақты қадамдар жасау.
- Бәсекеге қабілеттілікті арттыру: Ата-аналардың сенімін ақтау және сапалы қызмет көрсету.
Өзін-өзі бағалаудың негізгі бағыттары (Критерийлер)
Сапалы талдау жасау үшін бағалауды бірнеше негізгі бағыттар бойынша жүргізген жөн:
- Білім беру және тәрбиелеу үдерісінің сапасы: Педагогтардың қолданатын әдістемелері, балалардың жас ерекшеліктеріне сай дамуы, сабақтардың мазмұндылығы.
- Кадрлық әлеует және педагогтардың біліктілігі: Тәрбиешілердің кәсіби деңгейі, олардың біліктілікті арттыру курстарынан өтуі, өз бетінше білім алуы.
- Пәндік-дамытушы орта және материалдық-техникалық база: Ойыншықтардың, дидактикалық материалдардың жеткіліктілігі, топтардың жабдықталуы, заманауи технологиялардың қолданылуы.
- Балалардың денсаулығы мен қауіпсіздігі: Санитарлық нормалардың сақталуы, тамақтану сапасы, қауіпсіздік шаралары.
- Ата-аналармен және қоғамдастықпен өзара әрекеттестік: Ата-аналардың мекеме жұмысына қанағаттану деңгейі, кері байланыстың болуы.
Өзін-өзі бағалауды жүргізудің қадамдық нұсқаулығы
Өзін-өзі бағалау стихиялы түрде емес, жүйелі түрде жүзеге асуы тиіс. Оны келесі қадамдарға бөлуге болады:
1-қадам: Дайындық және жұмыс тобын құру
Ең алдымен, мекеме басшысы бұйрық шығарып, өзін-өзі бағалауды жүргізетін жұмыс тобын құрады. Топ құрамына тәжірибелі тәрбиешілер, әдіскер, психолог, медицина қызметкері және мүмкіндігінше ата-аналар комитетінің өкілдері кіргені жөн. Бағалаудың мақсаты мен мерзімдері нақты белгіленеді.
2-қадам: Ақпарат жинау және мониторинг
Бұл – ең ауқымды кезең. Ақпарат жинау үшін әртүрлі әдістер қолданылады:
- Сауалнама жүргізу: Педагогтардан және ата-аналардан жасырын сауалнама алу арқылы шынайы пікірлерді білуге болады.
- Бақылау: Әдіскер немесе жұмыс тобының мүшелері топтардағы сабақтарға, серуендерге, тамақтану процесіне қатысып, бақылау карталарын толтырады.
- Құжаттарды талдау: Жоспарлардың, балалардың даму карталарының, денсаулық көрсеткіштерінің мемлекеттік стандарттарға сәйкестігі тексеріледі.
3-қадам: Талдау және қорытындылау
Жиналған барлық ақпарат жұмыс тобымен мұқият талданады. Сандық көрсеткіштер (мысалы, ата-аналардың қанағаттану пайызы) мен сапалық көрсеткіштер (сабақтардың тиімділігі) салыстырылады. Нәтижесінде балабақшаның күшті және әлсіз жақтары айқын көрінетін аналитикалық анықтама дайындалады.
4-қадам: Даму жоспарын құру және іске асыру
Бағалаудың ең басты нәтижесі – қағаз жүзіндегі есеп емес, нақты іс-әрекет. Анықталған кемшіліктерді жою үшін мерзімі мен жауапты тұлғалары көрсетілген «Балабақшаның даму жоспары» немесе «Іс-шаралар жоспары» жасалады.
Жиі кездесетін қателіктер: Неден сақтану керек?
Тәжірибе көрсеткендей, көптеген балабақшалар мынадай қателіктер жіберіп жатады:
- Қағазбастылық: Процесті құжат жинау жарысына айналдыру. Есіңізде болсын, мақсат – папка толтыру емес, сапаны көтеру.
- Жазалау құралы: Бағалау нәтижелерін қызметкерлерді жазалау үшін қолдану. Бұл ұжымда қорқыныш тудырып, шынайылықты жояды. Бағалау – ұжымның дамуы үшін керек.
- Ата-ана пікірін елемеу: Олар – сіздің қызметіңіздің басты тұтынушылары. Олардың сыни пікірлері – дамудың негізгі себепкері.
Өзін-өзі бағалаудың табысты болуының кілті
Балабақшада өзін-өзі бағалау формальды түрде өтпеуі үшін мына қағидаларды ұстану маңызды:
- Ашықтық пен шынайылық: Мәселелерді жасырмай, ашық айтуға дайын болу керек.
- Ұжымды тарту: Бұл тек басшылықтың ісі емес, әрбір қызметкер өз үлесін қосуы тиіс.
- Үздіксіздік: Өзін-өзі бағалау – бір реттік акция емес, жылына кемінде бір рет өткізіліп тұратын тұрақты процесс.
Балабақшада өзін-өзі бағалауды дұрыс ұйымдастыру – мекеменің басқару мәдениетінің жоғары екендігінің белгісі. Бұл процесс ұжымды біріктіреді, педагогтардың кәсіби өсуіне ықпал етеді және ең бастысы – кішкентай бүлдіршіндер үшін барынша қолайлы, дамытушы және қауіпсіз орта құруға көмектеседі. Өз кемшіліктерін көре білетін және оны түзете алатын балабақша ғана заман талабына сай сапалы білім бере алады.
Егер сізге мекемеңізді онлайн аттестаттаудан өткізуге арналған заманауи, қауіпсіз веб-сайт жасату керек болса бізге хабарласыңыз.