Түркістан облысының білім сапасы: 2026 жылдың бірінші жартыжылдығындағы бақылау және нәтижелер
Білім беру саласындағы сапа – кез келген өңірдің дамуын мен болашағын айқындайтын маңызды көрсеткіш. Осы бағытта Түркістан облысының білім саласында сапаны қамтамасыз ету департаменті (бұдан әрі – Департамент) 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында ауқымды қадағалау жұмыстарын атқарды. Департаменттің басты құзыреті мен мақсаты – білім беру ұйымдарына сырттай бағалау жүргізу арқылы білім саласындағы мемлекеттік реттеуді жүзеге асыру, мемлекеттік қызметтер көрсету және қатаң мемлекеттік бақылау шараларын ұйымдастыру болып табылады.
Мемлекеттік аттестаттау: балабақшалар мен мектептер қаншалықты дайын?
Білім беру ұйымдарын мемлекеттік аттестаттаудан өткізу – білім сапасын бақылаудың ең маңызды тетігі саналады. Департаменттің 2026 жылға арналған мемлекеттік аттестаттаудан өтетін білім беру ұйымдарының бекітілген тізбесіне сәйкес, өңірде барлығы 505 білім беру ұйымында тексеру жүргізу жоспарланған болатын. Бұл үлкен тізімнің ішіне 450 балабақша, 54 жалпы білім беретін мектеп және 1 колледж кіреді.
Ағымдағы жылдың алғашқы алты айының, яғни 1-ші жартыжылдықтың қорытынды есебі бойынша, барлығы 117 мектепке дейінгі білім беру ұйымында мемлекеттік аттестаттау жүргізілді. Олардың құрамында 11 мемлекеттік және 106 жекеменшік балабақша бар. Тексеру қорытындысына сәйкес, 42 балабақшаның қызметі (бұл жалпы тексерілгендердің 35,9%-ын құрайды) мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартының (МДТО МЖМБС) қатаң талаптарына толық сәйкес келеді деп танылып, олар сәтті аттестатталды. Алайда, қалған 75 балабақшаның (яғни 64,1%) қызметінде білім беру стандартының талаптарында сәйкессіздіктер анықталып, бару арқылы мемлекеттік аттестаттауға қалдырылды. Бұл білім беру сапасын арттыру мақсатында әлі де көптеген жұмыстар атқарылуы тиіс екендігін айқын көрсетеді.
Бару арқылы профилактикалық бақылаудың тиімділігі
Профилактикалық бақылау – заң бұзушылықтардың алдын алуға бағытталған өте маңызды шара. 2026 жылдың бірінші жартыжылдығына бекітілген тізімде бару арқылы бақылау жүргізу үшін 7 білім беру ұйымы белгіленген болатын, оның ішінде 2 мектеп және 5 балабақша бар. Жартыжылдық есеп бойынша, ағымдағы жылы нақты 5 білім беру ұйымына (2 мектеп пен 3 балабақшаға) бару арқылы профилактикалық бақылау шаралары жүргізілді. Бұл бақылау шараларының нәтижесінде, 7 білім беру ұйымына анықталған заң бұзушылықтарды жою бойынша арнайы нұсқамалар берілді.
Тұрғындармен кері байланыс: «Е-Өтініш» арқылы келіп түскен шағымдар
Азаматтардың пікірі мен шағымдары білім сапасын арттыруда үлкен рөл атқарады. 2026 жылдың 1-ші жартыжылдығында Департаментке «Е-Өтініш» порталы арқылы барлығы 643 өтініш тіркелген. Бұл өтініштердің мазмұны әртүрлі: оның ішінде 565-і арыз, 31-і шағым, 4-еуі ұсыныс және 43-і сұрау салу форматында келіп түсті.
Түскен өтініштердің ішінен 202 өтініш Департаменттің өз құзыреті шегінде қарау үшін тиісті бөлімдерге жолданды. Сонымен қатар, бір арыз иесінің өтініші басқа мемлекеттік органдардан қайталанып келуіне байланысты 138 дубликат тіркелгені белгілі болды. Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің (ҚР ӘРПК) 70-бабының 1-тармағы 3, 4-тармақшаларына сәйкес 176 өтініш бойынша әкімшілік рәсім тоқтатылды. Жалпы алғанда, осы кезеңде қаралған өтініштердің нақты саны 431-ді құрады.
Жоспарлы және жоспардан тыс тексерулердің қорытындылары
Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің бекіткен тізбесіне сәйкес, аудандық және облыстық маңызы бар қалалардың білім беруді басқару органдарының қызметі қадағаланады. Жоспарлы тексеру бойынша 2026 жылы 5 білім бөліміне тексеру жүргізілді: олардың қатарында «Төлеби ауданының білім бөлімі», «Сайрам ауданының білім бөлімі», «Сарыағаш ауданының білім бөлімі», «Сауран ауданының білім бөлімі» және «Түркістан қаласының білім бөлімі» мемлекеттік мекемелері бар.
Ал жоспардан тыс тексерулерге келетін болсақ, алғашқы жартыжылдықта барлығы 42 жоспардан тыс тексеру ұйымдастырылды. Оның ішінде түскен арыздар негізінде 34 білім беру ұйымына (4 балабақша мен 30 мектепке), білім бөліміне 6 рет, білім басқармасына 2 рет тексеру барған. Нәтижесінде, 34 нұсқама беріліп, 8 жағдайда бұзушылықтарды жою бойынша ұсынымдар енгізілді.
Жоспардан тыс тексерулер кезінде анықталған кемшіліктер үшін 28 әкімшілік іс (4 балабақша мен 24 мектепке қатысты) қозғалып, 400 АЕК-ке тең, яғни 1 730 000 теңге көлемінде айыппұл салынды. Бұл айыппұлдар 9 заңды тұлға мен 19 лауазымды тұлғаға қолданылды. Ең қатаң шара ретінде 2 заңды тұлғаның, нақты айтқанда 2 мектептің лицензиясы уақытша тоқтатылды.
Аудандар бойынша жоспардан тыс тексеру кесіндісі мынадай:
- Сауран ауданы – 7 тексеру (4 мектеп, 3 балабақша)
- Түркістан қаласы – 2 тексеру (1 мектеп, 1 балабақша)
- Сайрам ауданы – 5 тексеру (мектеп)
- Жетісай ауданы – 3 тексеру (мектеп)
- Төлеби ауданы – 3 тексеру (мектеп)
- Қазығұрт ауданы – 3 тексеру (мектеп)
- Мақтаарал ауданы – 3 тексеру (мектеп)
- Сарыағаш ауданы – 1 тексеру (мектеп)
- Созақ ауданы – 2 тексеру (мектеп)
- Ордабасы ауданы – 1 тексеру (мектеп)
- Шардара ауданы – 3 тексеру (мектеп)
- Келес ауданы – 2 тексеру (мектеп)
Жеке және заңды тұлғалардан келіп түскен өтініштер негізінде Департамент тарапынан 6 рет білім бөліміне де жоспардан тыс тексерулер жүргізілді (Ордабасы – 1, Мақтаарал – 1, Сауран – 1, Төлеби – 2, Шардара – 1) және заң бұзушылықтарды жою бойынша ұсынымдар берілді.
Әкімшілік іс жүргізу және салынған айыппұлдар
Заңдылық пен тәртіпті сақтау аясында 2026 жылдың 1-жартыжылдығында ауқымды әкімшілік істер қаралды. Статистикаға сүйенсек, барлығы 141 әкімшілік іс қозғалған. Оның ішінде 14 әкімшілік іс бойынша «ескерту» түріндегі шара қолданылды. Ал қалған 127 әкімшілік іс бойынша жалпы сомасы 3412,5 АЕК-ке тең, ақшалай түрде 14 759 062,5 теңге айыппұл салынды. Бұл істер бойынша 28 лауазымды тұлға, 72 заңды тұлға және 27 жеке тұлға жауапкершілікке тартылды.
Қорытынды
Түркістан облысының білім саласында сапаны қамтамасыз ету департаменті балалардың сапалы білім мен тәрбие алуы үшін жүйелі түрде жұмыс жасауда. 2026 жылдың алғашқы жартыжылдығындағы мәліметтер көрсеткендей, білім беру мекемелерінде мемлекеттік стандарттарды сақтауда әлі де бірқатар кемшіліктер бар. Дегенмен, қабылданған қатаң бақылау шаралары, салынған айыппұлдар мен берілген нұсқамалар алдағы уақытта білім саласындағы тәртіпті күшейтіп, оқыту сапасын едәуір арттыруға негіз болмақ. Жүйелі тексерулер жыл соңына дейін де жалғасын табады.
Біз аттестаттау талаптарына сай келетін сайт жасаумен айналысамыз.
Бонус ретінде аттестауға қажет барлық құжаттар тізімін анықтап онлайн дискке(Google Drive, Яндекс Диск т.т.) жүктеп береміз.
Біздің телефон(WhatsApp): +7 776 547 1639