2025 жылдың III тоқсанында Ақтөбе облысында жүргізілген мемлекеттік бақылау шаралары білім беру саласындағы бірқатар күрделі мәселелердің бетін ашты. Департамент ұсынған ақпаратқа сүйенсек, тексерілген мекемелердің басым көпшілігі мемлекеттік стандарттарға сай келмей шыққан.
Мемлекеттік аттестаттаудың нәтижесі
Есепті кезеңде барлығы 20 білім беру мекемесінде (10 мектеп және 10 балабақша) мемлекеттік аттестаттау (профилактикалық бақылау) жүргізілді. Нәтиже мәз емес:
- Тексерілген ұйымдардың 90 пайызы алғашқы аттестаттаудан сүрінді.
- Тек екі мектеп (Мұғалжар ауданындағы Шеңгелши НМ және Ақтөбе қаласындағы №54 НМ) ғана стандарт талаптарына толық сәйкес келді.
Бұл көрсеткіш білім беру сапасы мен ұйымдастыру деңгейінде жүйелі қателіктердің бар екенін көрсетеді.
Мектептердегі негізгі заң бұзушылықтар
Мектептерді тексеру барысында білім мазмұнынан бастап, оқушылардың қауіпсіздігіне дейінгі мәселелер қамтылды. Анықталған кемшіліктерді бірнеше топқа бөлуге болады:
1. Оқу процесі мен құжаттама
Мектеп басшылары тарапынан бекітілген жұмыс оқу жоспарлары мен сабақ кестелерінің болмауы 2 мектепте тіркелді (Екпетал МБ, Шевченко ЖНББМ). Сонымен қатар, Жақсыбайкөл негізгі мектебінде үлгілік оқу бағдарламаларының мазмұнына сәйкессіздік анықталды. Вариативтік компоненттер мен міндетті курстардың («Өмір қауіпсіздігі», «Жолда жүру ережелері») дұрыс жүргізілмеуі де жиі кездеседі.
2. Қауіпсіздік және материалдық жағдай
Ең алаңдататын жайт – оқушылардың өмірі мен денсаулығына қатысты талаптардың сақталмауы:
- Өрт қауіпсіздігі: 2 мектеп Төтенше жағдайлар министрлігінің бұйрығына сай келмей шықты.
- Бейнебақылау: Бөлмелерде немесе іргелес аумақтарда бейнебақылау жүйесі жоқ.
- Интернет: Интернет жылдамдығының төмендігі оқу процесіне кедергі келтіруде.
- Санитария: Оқушылардың су ішу режимі дұрыс ұйымдастырылмаған және ғимаратта санитариялық тораптар (унитаздар, қол жуғыштар) талапқа сай емес.
3. Инклюзивті білім берудегі олқылықтар
Ерекше білім беру қажеттіліктері бар балалар үшін жағдай жасалмаған. Мәселен, пандустардың жоқтығы, есіктер мен баспалдақтардың арнайы боялуының болмауы 3 мектепте анықталды. Сондай-ақ, оқу процесі ерекше балалардың жеке мүмкіндіктерін ескере отырып ұйымдастырылмаған.
4. Педагогтардың біліктілігі
Мектептерде мұғалімдердің біліктілігін арттыру жүйесі ақсап тұр. Педагогтарды үш жылда бір рет оқыту талабы орындалмаған. Педагог-зерттеушілер мен шеберлердің үлесі де белгіленген межеден төмен.
Балабақшалардағы жағдай: қауіпсіздік және төлем мәселесі
Мектепке дейінгі ұйымдарда (МДҰ) да жағдай жақсы емес. 10 балабақшаның барлығы дерлік үлгілік қағидаларды сақтамаған.
- Заңсыз төлемдер: Ата-аналардан алынатын ай сайынғы төлем мөлшерінің сәйкес келмеу дерегі тіркелді.
- Медициналық бақылау: Балабақшалар жергілікті емханалармен бірлесіп, балалардың денсаулығын бақылауды қамтамасыз етпеген.
- Кадр мәселесі: Тиісті білімі жоқ адамдарды жұмысқа қабылдау және штаттық санның сақталмауы сияқты өрескел қателіктер бар.
- Даму мониторингі: Балалардың дамуын бақылайтын мониторинг жүйесі жолға қойылмаған, бұл тәрбиеленушілердің мектепке дайындығына кері әсер ететіні сөзсіз.
Арыз-шағымдар және жоспардан тыс тексерулер
2025 жылдың III тоқсанында түскен арыз-шағымдар негізінде 8 мекемеге жоспардан тыс тексеру жүргізілді. Оның 7-еуінен нақты заң бұзушылықтар табылды.
Ең сорақысы – сот үкімімен педагогикалық қызметтен шеттетілген адамның жұмыс істеу фактісі анықталды. Бұл балалардың қауіпсіздігіне тікелей қатер төндіретін жағдай. Сонымен қатар, педагогтерді лауазымға тағайындау талаптарын бұзудың 3 фактісі тіркелді.
Әкімшілік шаралар және айыппұлдар
Анықталған кемшіліктер жазасыз қалған жоқ. Тоқсан қорытындысы бойынша 10 әкімшілік іс қозғалды (4 заңды тұлғаға, 6 лауазымды тұлғаға).
Салынған айыппұлдардың жалпы сомасы:
- Департамент тарапынан: 206 430 теңге.
- Сот шешімімен: 393 200 теңге.
Бұл шаралар негізінен ҚР «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы» Кодексінің 409 және 463-баптары бойынша қолданылды.
Қорытынды
Білім беру ұйымдарын тексеру нәтижелері аймақтағы білім сапасы мен қауіпсіздік мәселелерінің әлі де өзекті екенін көрсетті. 90% мекеменің аттестаттаудан өтпеуі – дабыл қағатын жағдай. Ата-аналар мен қоғам тарапынан бақылауды күшейту және мектеп әкімшіліктерінің жауапкершілігін арттыру — заман талабы.
Егер сізге мекемеңізді онлайн аттестаттаудан өткізуге арналған заманауи, қауіпсіз веб-сайт жасату керек болса бізге хабарласыңыз.