Веб-сайттарға қатысты мемлекеттік сатып алулар үшін қызметтің атауын ғана емес, сонымен қатар күтілетін нәтижені, жұмыс көлемін, сайтқа қойылатын талаптарды және өнім берушімен өзара іс-қимыл жасау тәртібін дұрыс анықтау өте маңызды. Іс жүзінде мемлекеттік сатып алу порталында сайттарды техникалық қолдау қызметтеріне, сайттарды ақпараттық қолдау қызметтеріне, сондай-ақ сайттарды әзірлеу/құру жұмыстарына байланысты жеке санаттар көзделген.
Техникалық ерекшелік қандай қызметтерді қамтиды?
Сайтқа арналған техникалық ерекшелікті дайындау кезінде ТЖКҚ БНА (Тауарлардың, жұмыстар мен қызметтердің бірыңғай номенклатуралық анықтамалығы) бойынша келесі санаттар пайдаланылуы мүмкін:
- Сайттарды техникалық қолдау қызметтері;
- Сайттарды ақпараттық қолдау қызметтері;
- Сайттарды әзірлеу/құру жұмыстары.
Бұл ретте бір ғана код мазмұны бойынша әртүрлі міндеттер үшін пайдаланылуы мүмкін. Сондықтан қызметтің дұрыс атауын таңдау жеткіліксіз. Тапсырыс берушіге нақты не қажет екенін және қандай нәтижеге қол жеткізу керектігін сауатты түрде сипаттау қажет.
Техникалық ерекшеліктің маңызы неліктен зор?
«Сайтты әзірлеу» немесе «сайтты техникалық қолдау» тіркесінің өзі өнім беруші міндеттемелерінің нақты көлемін ашпайды.
Тапсырыс беруші мен өнім берушіде қызметке не кіретіні туралы мүлдем басқа түсініктер туындауы мүмкін: қандай жұмыстар орындалады, қандай функциялар іске асырылады, тапсырыс берушіге қандай материалдар беріледі, сүйемелдеу қалай жүзеге асырылады және тиісті нәтиже ретінде не саналады. Дәл сол себепті техникалық ерекшелік екіұштылықты барынша азайтатындай етіп жасалуы тиіс.
Жақсы құжат мыналарды алдын ала анықтауға мүмкіндік береді:
- сатып алынатын қызметтің мәні мен мазмұнын;
- күтілетін нәтижені;
- веб-сайтқа қойылатын негізгі талаптарды;
- қажетті жұмыс көлемін;
- жекелеген міндеттерді орындау тәртібін;
- сүйемелдеуге қойылатын талаптарды;
- анықталған кемшіліктерді жою тәртібін;
- жұмыс нәтижелері мен қажетті рұқсаттарды (доступтарды) беру талаптарын.
Бұл ретте талаптар объективті, негізделген және тапсырыс берушінің нақты қажеттілігіне сай болуы тиіс.
Өз сайтыңызды заң жүзінде қалай қорғауға болады?
Мемлекеттік немесе өзге де ресми ұйым үшін сайт ғаламтордағы жай ғана ақпараттық парақша емес. Ол ресми құжаттарды, дербестендірілген есептік жазбаларды, мәтіндерді, фотосуреттерді, графикалық материалдарды, бағдарламалық кодты, дерекқорларды және басқа да цифрлық активтерді қамтуы мүмкін. Сондықтан сайтты қорғау мәселелерін техникалық ерекшелікті дайындау кезеңінде-ақ ескерген жөн.
Құжатта орындалған жұмыстардың нәтижелеріне, сайттың әкімшілік бөлігіне қол жеткізуге, домендік атауға, хостингке, бағдарламалық жасақтамаға және пайдаланылатын басқа да ресурстарға байланысты мәселелерді дұрыс анықтау маңызды.
Сайт жаңа өнім берушіге техникалық сүйемелдеуге берілетін жағдайға ерекше назар аудару керек. Ұйым өзінің ақпараттық ресурсын толыққанды басқару үшін қандай рұқсаттар мен материалдар қажет екенін түсінуі тиіс. Бұл нақты орындаушыға тәуелділікті төмендетуге және келісімшарт аяқталғаннан кейін тапсырыс беруші сайтты басқа маманға беру кезінде туындайтын мәселелерді болдырмауға мүмкіндік береді.
Жосықсыз өнім берушінің құрбаны болмаудың жолдары
Веб-әзірлеуді сатып алу кезінде бір ерекшелік бар: тапсырыс берушіге орындалған жұмыстардың техникалық сапасын өз бетінше бағалау әрдайым оңайға соға бермейді. Сайт қалыпты ашылып, жақсы көрінуі мүмкін, бірақ сонымен бірге техникалық кемшіліктері, бағдарламалық жасақтаманы жаңарту, резервтік көшірме жасау, қауіпсіздік, құрылым немесе әкімшілендіру мәселелері болуы ықтимал.
Сондықтан техникалық ерекшелік тек қызмет көрсету процесін ғана емес, сонымен қатар нақты күтілетін нәтижені де сипаттауы керек. Мысалы, «сайтты техникалық қолдауды жүзеге асыру» деген жалпы тұжырымдаманың орнына қолдаудың мазмұнын және өтінімдерді орындау, қателерді түзету, өзгерістер енгізу және басқа да көзделген жұмыстардың тәртібін анықтаған орынды. Тараптардың міндеттері неғұрлым нақты анықталса, тапсырыс берушіге келісімшарттың орындалуын бақылау соғұрлым оңай болады.
Бұл ретте техникалық ерекшелік объективті түрде тексеру мүмкін емес талаптары бар негізсіз күрделі құжатқа айналмауы керек. Басты міндет — нәтиженің түсінікті әрі негізделген критерийлерін белгілеу.
Рұқсаттарды және цифрлық ресурстарды қорғау
Тағы бір маңызды мәселе — әкімшілік рұқсаттар (доступтар). Домен, хостинг, CMS, корпоративтік пошта, аналитикалық жүйелер және басқа да сервистер сайттың жұмысы үшін аса маңызды болуы мүмкін. Сондықтан қажетті есептік деректерді беру, пайдалану және табыстау тәртібін алдын ала анықтаған жөн. Қазіргі уақытта қандай өнім беруші қызмет көрсететініне қарамастан, ұйым өз сайтын басқару мүмкіндігін сақтап қалуы тиіс.
Бұл мердігерді ауыстырған кезде әсіресе маңызды. Дұрыс дайындалған техникалық құжаттама және нәтижелерді берудің алдын ала белгіленген тәртібі нақты орындаушыға тәуелділікті болдырмауға көмектеседі.
Техникалық ерекшелік нақты міндетке сәйкес келуі керек
Барлық ұйымдарға бірдей жақсы сәйкес келетін бірыңғай әмбебап техникалық ерекшелік жоқ. Жаңа сайт үшін бір талаптар жиынтығы қажет болады. Техникалық қолдауды қажет ететін қолданыстағы сайт үшін — басқасы. Ақпараттық сүйемелдеу, жаңғырту және толықтыру да жеке тәсілді талап етеді.
Жарияланған сатып алуларда 631112.000.000001 коды шынымен де сайттарды ақпараттық қолдау үшін пайдаланылады, сонымен бірге мұндай сатып алулардың мазмұны сүйемелдеу мен толықтырудан бастап контентпен және сайттың басқа элементтерімен жұмыс істеуге дейінгі әртүрлі міндеттерді қамтуы мүмкін. Сондықтан ТЕ дайындау кезінде шаблоннан емес, сайттың нақты жай-күйі мен ұйымның қажеттіліктерінен туындау маңызды.
Кәсіби дайындалған ТЕ не береді?
Сауатты техникалық ерекшелік тапсырыс берушіге сатып алудың неғұрлым түсінікті шарттарын қалыптастыруға және күтілетін нәтижені алдын ала анықтауға көмектеседі. Сондай-ақ, ол өнім берушімен кейінгі өзара іс-қимыл үшін негіз болады: ол арқылы іс жүзінде орындалған жұмыстарды белгіленген талаптармен салыстыруға және міндеттемелердің орындалуын тіркеуге болады.
Сайты ресми ақпараттық ресурс болып табылатын ұйымдар үшін бұл әсіресе маңызды. Жұмыстың тұрақтылығы, қауіпсіздік, ақпараттың сақталуы, материалдарды жедел жаңарту мүмкіндігі және нақты мердігерден тәуелсіздік веб-ресурсты басқарудың жалпы стратегиясының элементтері ретінде қарастырылуы керек.
Біз сайттарды әзірлеуге, техникалық және ақпараттық қолдауға байланысты мемлекеттік сатып алулар үшін техникалық ерекшеліктерді дайындау қызметтерін көрсетеміз.
Жұмыс ұйымның нақты міндетін, сайттың түрін және болжамды нәтижені ескере отырып орындалады. Құжатты дайындау кезінде талаптардың түсініктілігіне, тапсырыс берушінің мүдделерін қорғауға, техникалық іске асырылу мүмкіндігіне және көрсетілген қызметтердің нәтижесін объективті бағалау мүмкіндігіне ерекше назар аударылады.